Rechtbank: ‘Vingerafdruk op identiteitsbewijs is geen privacyschending’

18-01-2021

Het toevoegen van een vingerafdruk aan een elektronische identiteitskaart, is een gerechtvaardigde inbreuk op de privacy. Het initiatief dient namelijk als doel om identiteitsfraude te bestrijden. Bovendien is er geen centraal register waarin alle vingerafdrukken van burgers worden opgeslagen. De jurist die de zaak voor de rechter bracht noemt de uitspraak een “trieste dag voor de privacy”. Dat heeft het Grondwettelijk Hof in Brussel bepaald, zo schrijft het Belgische dagblad Het Laatste Nieuws.

Privacyjurist start procedure om ministerieel besluit terug te draaien

In 2018 besloot toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon, tegen het advies van de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA), om vingerafdrukken toe te voegen aan het identiteitsbewijs. Afgelopen jaar werden de eerste elektronische kaarten met vingerafdruk uitgereikt aan de Belgen. In heel 2020 kregen meer dan 53.000 Belgen een zogeheten eID.

Privacyjurist Matthias Dobbelaere-Welvaert was het niet eens met deze beslissing: in zijn ogen was de toevoeging van een vingerafdruk aan het identiteitsbewijs een onveilige en disproportionele maatregel. Hij lanceerde de crowdfundingcampagne ‘Stop de Vingerafdruk’ om met zijn stichting Ministry of Privacy geld op te halen om naar de rechter te stappen en een vernietigingsverzoek in te dienen. De campagne leverde 26.680 euro op.

Hof: ‘Vingerafdruk voor tegengaan identiteitsfraude is redelijk verantwoord’

Het Grondwettelijk Hof ging echter niet mee in de redenering van de privacyjurist. Het idee om een vingerafdruk te verwerken in het elektronische identiteitsbewijs om identiteitsfraude te bestrijden, vindt het Hof gerechtvaardigd. De rechter noemt het “redelijk verantwoord” dat de overheid zich mengt in het recht op eerbiediging van het privéleven en de bescherming van persoonsgegevens.

Een ander aspect dat de rechter meeweegt, is dat er geen permanent centraal register is dat alle vingerafdrukken verwerkt. Er zijn dus geen “onevenredige gevolgen” voor de rechten van burgers die een vingerafdruk moeten geven voor een eID. Verder schrijft de rechtbank dat “de autoriteiten die gemachtigd zijn om die gegevens te lezen, limitatief worden opgesomd”. De uitvoerende macht moet de noodzakelijke technische maatregelen om de beveiliging van de gegevens te waarborgen. Er is geen bewijs om aan te nemen dat de veiligheid van de data in het geding is.

Dobbelaere-Welvaert: ‘Trieste dag voor de privacy’

Dobbelaere-Welvaert is teleurgesteld in de uitspraak van het Hof. Op Twitter noemt hij het vonnis “een uitermate trieste dag voor de privacy van alle burgers”. Volgens hem behandelt de overheid iedereen die 12 jaar en ouder is en een identiteitsbewijs moet ophalen als “potentiële criminelen”. Hij zegt de uitspraak van het Hof te zullen bestuderen en naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens te stappen, als dat financieel en juridisch haalbaar is.

Liga voor Mensenrechten blij met uitspraak Hof

Volgens Kati Verstrepen, voorzitter van de Liga voor Mensenrechten, heeft het Grondwettelijk Hof een aantal zaken verduidelijkt met de uitspraak. Een centrale databank om vingerafdrukken te registreren is volgens het Hof uit den boze. Dat betekent volgens de mensenrechtenactivist dat vingerafdrukken automatisch worden verwijderd zodra deze is opgeslagen op het elektronische identiteitsbewijs. “De vingerafdruk mag ook naderhand nergens opgeslagen worden én mag enkel uitgelezen worden met de bedoeling om de identiteit van een kaarthouder te verifiëren wanneer dat enkel op basis van de foto niet kan”, aldus Verstrepen.

Tot slot stelt het vonnis dat vingerafdrukken niet gedeeld mogen worden met andere overheidsinstanties, behalve om een identiteitskaart aan te maken. Op dit moment loopt er een procedure bij de Raad van State tegen het Koninklijke Besluit dat de uitvoering van de wet regels. Daarbij gaat het voornamelijk over technische aspecten, zoals de vraag of een volledige foto of scan van de vingerafdruk wel een veilige keuze is. En of het gebruik van een contactloze chip voldoende veilig is.

Vingerafdrukken op Nederlandse paspoorten

In ons land worden sinds jaar en dag vingerafdrukken op Nederlandse paspoorten en identiteitskaarten gezet. Iedere Nederlander die een identiteitsbewijs aanvraagt bij de gemeente, moet een afdruk laten maken van twee vingers. Deze worden tijdelijk opgeslagen in de reisdocumentenadministratie. Op het moment dat iemand zijn paspoort of ID-kaart in ontvangst neemt, worden de vingerafdrukken uit deze database verwijderd. Op dat moment zijn ze enkel terug te vinden in de chip op het identiteitsbewijs. De vingerafdrukken worden versleuteld opgeslagen en zijn alleen met de juiste apparatuur en sleutel uit te lezen.

De politie heeft in het verleden een pleidooi gehouden om de vingerafdrukken in een database op te slaan. Bij een natuurramp, terroristische aanslag of een tragische gebeurtenis als MH17, is het dan een stuk eenvoudiger om slachtoffers te identificeren. Nu worden doden geïdentificeerd met behulp van vingerafdrukken in het paspoort, maar dat heeft zijn nadelen. Deze persoon moet maar net zijn of haar identiteitsbewijs bij zich hebben op dat moment. En bovendien mag het niet beschadigd of verlopen zijn.


bron: VPN Gids

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws over privacy, cybersecurity en data. Abonneer op onze gratis nieuwsbrief.

Abonneer